Het Verhaal van Catharina van Holland

Catharina van Holland

Een dochter van Floris V

Catharina van Holland leefde in de schaduw van grote namen, maar haar eigen verhaal is verweven met de politieke en adellijke netwerken die het Holland van de late 13e en vroege 14e eeuw vormgaven.
Als bastaarddochter van Floris V van Holland werd zij geboren rond 1280, in een tijd waarin afkomst zowel kansen als beperkingen met zich meebracht. Toch wist zij een plaats te vinden binnen de hogere adel, en via haar huwelijk werd zij een schakel tussen het Hollandse Huis en het machtige geslacht Van Montfoort.

Catharina was een halfzuster van Jan I van Holland, de laatste graaf uit het Hollandse Huis, en van Witte van Haemstede, de bekende bastaardzoon van Floris V. Hoewel zij niet in de directe lijn van opvolging stond, werd zij wel erkend binnen de familiekring. Dat maakte haar huwelijk politiek waardevol.

Het huwelijk met Zweder de Rovere van Montfoort

Op 21 april 1301 trouwde Catharina met Zweder de Rovere van Montfoort, geboren rond 1270.
Hij was 2e burggraaf van Montfoor, heer van Blokland, Wiliskop, Heeswijk en Achthoven en lid van de ministerialiteit van de bisschop van Utrecht.

Zweder stamde uit een invloedrijke familie die een sleutelrol speelde in het Sticht Utrecht. Zijn vader was Hendrik I de Rovere van Montfoort, zijn moeder een dochter uit het geslacht Van Bosichem.

Het huwelijk was niet alleen een persoonlijke verbintenis, maar ook een politieke. De familie Montfoort stond dicht bij de macht in Utrecht, terwijl Catharina’s afkomst haar verbond met de Hollandse graven.

Gunst en steun van de Hollandse graven

De familierelatie met het Hollandse Huis bracht het echtpaar aanzienlijke voordelen:
Jan II van Avesnes, graaf van Henegouwen en later van Holland, kende hen jaarlijks 100 pond toe.
In 1306 schonk Willem III van Holland hen een stuk grond bij Schoonhoven.

Deze giften tonen dat Catharina, ondanks haar bastaardstatus, werd gezien als deel van de dynastieke kring.

Een groeiende familie

Catharina en Zweder kregen vijf kinderen, die allen hun eigen plaats vonden binnen de adel van Holland en het Sticht:

  • Hendrik II van Montfoort (†1332), derde burggraaf van Montfoort
  • Jan I van Montfoort (†1345), vierde burggraaf van Montfoort
  • Adilise van Montfoort (†1325), gehuwd met Jan van Rozenburg
  • Willem van Montfoort (†1345), heer van Nesse
  • Dirk van Montfoort (1309–1375), heer van Houweningen

Via deze kinderen werd Catharina stammoeder van een tak van de Montfoorts die tot diep in de 14e eeuw een rol speelde in de regionale politiek.

Een leven tussen twee werelden

Catharina overleed in 1328, twee jaar voor haar man. Haar leven verbond twee adellijke sferen:
De wereld van het Hollandse Huis, getekend door macht, conflict en dynastieke ambities.
De wereld van de Utrechtse ministerialiteit, waar families als Montfoort een sleutelrol speelden in bestuur en rechtspraak

Hoewel zij geen politieke functie bekleedde zoals sommige van haar verwanten, was haar huwelijk een schakel die families, gebieden en belangen met elkaar verbond.

Haar nageslacht droeg haar naam en invloed voort, en via hen bleef een deel van de erfenis van
Floris V voortleven in de adellijke huizen van het Sticht en Holland…