Almkerk

Gemeente Almkerk in 1866, door J. Kuyper. 1525 inwoners

Almkerk is een plaats in het Land van Altena, hemelsbreed ongeveer 12 km ten zuiden van Gorinchem. Het aantal inwoners bedroeg in 2004 ruim 3600. Almkerk maakt sinds 1973 deel uit van de gemeente Woudrichem en ligt in het Land van Heusden en Altena. Vóór die tijd behoorde het tot de gemeente Almkerk c.a., die in 1879 ontstaan was doordat de gemeente Emmikhoven en Waardhuizen geannexeerd werd door de toenmalige gemeente Almkerk.

Vanaf 1814 bestond de gemeente Almkerk, soms ook wel ‘Almkerk en Uitwijk’ genoemd, uit de plaatsen Almkerk en Uitwijk. In 1879 ging die gemeente samen met Emmikhoven en Waardhuizen tot de gemeente Almkerk c.a., die in 1973 opgegaan is in de fusiegemeente Woudrichem.
Almkerk ligt tussen Nieuwendijk en Giessen. Nabijgelegen kernen zijn Nieuwendijk, Sleeuwijk, Woudrichem, Uitwijk, Waardhuizen, Dussen. Dichtbijgelegen grote plaatsen zijn Gorinchem, Oosterhout, Breda en Dordrecht.
De naam is afkomstig van de kerk die gebouwd was langs het riviertje de Alm.
In 1277 wordt de naam Almekercke voor het eerst in geschrifte aangetroffen. Er is dan sprake van dominus Bernardus, sacerdos de Almekercke ofwel: de pastoor van Almkerk. Er was toen dus al een kerk. Dorp en kerk zijn echter in 1421 door de Sint-Elisabethsvloed verwoest.

Ruïne van Kasteel Altena. Tekening in 1650.

Het nabijgelegen kasteel Altena werd in 1230 gebouwd op een grondslag uit de 9e eeuw. Het was de zetel van de Heren van Altena. Reeds in de 16e eeuw was het een ruïne en wat tegenwoordig rest is een verhoging in het landschap.
De eerste vermelding van het kasteel dateert van 1230. Dirk III van Altena droeg zijn castrum meum de Altena op aan graaf Floris IV van Holland. Aan de vondst van grote hoeveelheden tufsteen valt op te maken dat het kasteel oorspronkelijk uit dit materiaal moet zijn opgetrokken en dus ouder dan 1200 zal zijn geweest, uit een tijd dat men de fabricage van baksteen nog niet beheerste. Het betrof een mottekasteel. Niet lang daarna kwam het kasteel aan de heren van Horne.

Almkerk is sinds de reformatie een protestants dorp dat zich bevindt op de overgang van het katholieke Brabant naar het protestantse Zuid-Holland. De eerste predikant was voormalig pastoor A.A. Heeckhuysius die als predikant aantrad in 1601. Activiteiten van predikanten als George Gezelle Meerburg stimuleerden het bevindelijk protestantisme. Aldus kreeg de afscheiding van 1834 veel aanhang in Almkerk. Oorspronkelijk werd er gekerkt in Nieuwendijk, maar in 1874 werd ook te Almkerk een Gereformeerde kerk in gebruik genomen aan Voorstraat 16. Deze werd in 1954 ingrijpend verbouwd.In de rivier de Alm bevond zich een oud sluisje, een zogenaamd verlaat (nu de naam van sporthal “’t Verlaat”). Vroeger stond in het dorp een windmolen, waaraan de Molenwijk nog herinnert. Almkerk is van origine een plattelandsdorp, maar heeft zich door de jaren heen behoorlijk uitgebreid voor haar eigen begrippen.In 1944 werd een groot deel van het dorp door oorlogshandelingen verwoest. Reeds in 1948 werden de eerste nieuwe huizen gebouwd.

Het wapen van Almkerk werd op 16 juli 1817 door de Hoge Raad van Adel aan de Noord-Brabantse gemeente Almkerk bevestigd. In 1879 werd de gemeente uitgebreid met grondgebied van de gemeente Emmikhoven. In 1904 kreeg de gemeente het wapen opnieuw toegekend door de Hoge Raad van Adel. De gemeente gebruikte het wapen tot 1973, dat jaar ging de gemeente op in de gemeenten Dussen, Werkendam en Woudrichem.

De gemeente ontving op 16 juli 1817 de tekening van het wapen waar de volgende blazoenering op 14 oktober 1909 bij werd gevoegd:
“In goud 2 rechtop geplaatste van elkander afgewende zalmen van keel.”Het wapen heeft een gouden schild waarop twee rode zalmen staan. De zalmen zijn van elkaar afgewend, wat zoveel wil zeggen als dat zij met de ruggen naar elkaar zijn afgebeeld.
Het wapen is gelijk aan dat van het geslacht Altena. Later hebben de heerlijkheid en het Land van Altena het familiewapen overgenomen. De gemeente Almkerk is het eveneens gaan gebruiken. Het wapen werd in 1817 zonder tekst aan de gemeente toegekend. Tot 1909 bleef het wapen zonder tekst, dat jaar kreeg de gemeente van de Hoge Raad van Adel het wapen een tweede keer toegekend, maar nu met tekst.
Bron: Wikipedia – Almkerk
Voorouders van mij te Almkerk waren:
– Laurentius Pruijsser
Hij is geboren op 18 mei 1687 te Dussen,  overleden op 16 januari 1763 in Almkerk.
Zoon van Huijbert Joosten Pruijser en  Anneken Lourens Kreijnen.
– Cornelia Pruijssers
Zij is geboren op 24 augustus 1721 in Dussen, overleden op 6 april 1762 in Almkerk.
Dochter van Laurentius Pruijsser en Elisabeth Hendrikse Brouwers.
– Anthonij Pruissen
Geboren 1773 gedoopt op 17 januari 1773 in Almkerk-Emmikhoven. Overleden 8 juni 1838 te De Werken en Sleeuwijk.
Zoon van Cornelis Pruijssen  en Adriana (Aartje) de Koning. 
Terug naar Dorpen en Steden
  facebook        

© 2 december 2017