Oudewater

Oudewater, getekend in 1575 door Jacob van Deventer.

 

Oudewater is een stad en gemeente in het Groene Hart in de Nederlandse provincie Utrecht. Het ligt aan de monding van het riviertjede Lange Linschoten in de Hollandsche IJssel.

De gemeente Oudewater heeft 10.144 inwoners (30 april 2017, bron: CBS), die verspreid wonen over de kernen Oudewater, Snelrewaard, Hekendorp en Papekop. De stad Oudewater zelf heeft 6670 inwoners (2004).
De gemeente bevat de voormalige gemeenten Hoenkoop, Snelrewaard en Willeskop. Oudewater hoort sinds 1970 bij de provincie Utrecht, daarvoor was het een deel van Zuid-Holland. De gemeente heeft een oppervlakte van 40,17 km², waarvan 1 km² water.
De oorsprong van de naam Oudewater is niet bekend. Het meest waarschijnlijk is dat het een verbastering is van ‘oude (uiter)waarden’. Het ontstond omstreeks 1100 in een meanderbocht daar waar de Lange Linschotensamenkomt met de Hollandsche IJssel.Oudewater was door zijn ligging op de grens van Holland en het Sticht (Utrecht) een belangrijke grensvesting. De stad verkreeg van de 38e bisschop van Utrecht – Hendrik van Vianden – rond 1265 stadsrechten. De prille stad behoorde aanvankelijk tot het Sticht, maar dat moest haar in 1280 afstaan aan het graafschap Holland. In 1401 werd de stad belegerd in de spil rond de Arkelse Oorlogen (1401-1412). Later lag Oudewater in de provincie Zuid-Holland. Pas toen de provinciegrenzen in 1970 werden herzien kwam Oudewater na bijna 700 jaar weer bij Utrecht.Oudewater nam op 19 juli 1572 met elf andere steden deel aan de Eerste Vrije Statenvergadering in Dordrecht. In deze vergadering werd de basis gelegd voor de Staat der Nederlanden onder ‘leiding’ van het Huis van Oranje. De stad werd als reactie hierop op 7 augustus 1575 door een Spaans Leger uitgeroeid, volgens de overleveringen wisten slechts drie inwoners deze slachting te overleven die bekendstaat als de Oudewaterse Moord.Oudewater was in de zestiende en zeventiende eeuw een belangrijke producent van touw. De omgeving produceerde daartoe de grondstof hennep. De inwoners van het stadje heten tot op vandaag Geelbuiken, omdat de touwslagers gelige gedroogde hennepvezels om hun buik wikkelden. Oudewater heeft een touwmuseum De Baanschuur en een touwfabriek G. van der Lee, opgericht in 1545, die tot 2013 het oudste nog bestaande familiebedrijfvan Nederland was. Van 1855 tot 1936 had Oudewater een treinstation in Papekop. Van 1906 tot 1936 bestond een paardentram tussen het station en Oudewater zelf, de Gemeentetram Oudewater. Eerder al, van 1883 tot 1907, kende Oudewater de tramlijn Gouda – Oudewater.

Wapen van Oudewater

Het wapen van Oudewater is het gemeentelijke wapen van de Utrechtse gemeente Oudewater. Het wapen werd op 24 juli 1816 door de Hoge Raad van Adel in gebruik bevestigd. Tot 1989 behoorde Oudewater tot de provincie Zuid-Holland. Ondanks diverse gemeentelijke herindelingen en de overgang naar een andere provincie is het wapen ongewijzigd gebleven.

Oudewater behoorde tot 1280 tot Utrecht en werd bestuurd door de Heren van Woerden. Hierna ging het over naar Holland en enkele decennia later verkreeg het stadsrechten. Op de zegels die na de overgang naar Holland zijn gemaakt is een burcht afgebeeld, waarop een leeuw. Links en rechts van de leeuw staan een aantal bloemen. In de zeventiende eeuw wordt het stadswapen vermeld in de vorm waarin het nu nog bestaat. Oudewater was een grensstad en de burcht staat symbool voor de versterkingen, terwijl de leeuw de waakzaamheid tegen Utrecht voorstelt.
De beschrijving luidde als volgt:
“Van zilver, beladen met een dubbelde burgt, waar boven een klimmende leeuw, alles van keel, de leeuw getongd en geklaauwd van lazuur. Het schild gedekt met eene kroon met 3 fleurons, alles van goud, en vastgehouden door 2 klimmende leeuwen in hunne natuurlijke verwen.”
De heraldische kleuren zijn zilver (wit), keel (rood), lazuur (blauw) en goud (geel). De leeuwen zijn aanziend, d.w.z. ze kijken de toeschouwer aan.

Bron: Wikipedia – Oudewater

 

Een voorvader van mij, Gerrit Ghijsbertsz Verburgh is geboren in 1610 te Oudewater, hij trouwde in die zelfde stad met Neeltje Jacobsdr den Amersfoorder.

Terug naar:

Dorpen en Steden

  facebook        

© zondag 12 november 2017