Heren van Dampierre

wapen-van-dampierre

Dampierre: adellijke familie uit de Bourgogne, eigenlijk Champagne (Aube, uitgestorven familie bij mannen).
Zij ontving de heerschappij van Bourbon door huwelijk tot 1216 van Gwijde II van Dampierre met Mahaut de Bourbon .
Dit huis Dampierre erfde ook het graafschap Vlaanderen en het graafschap Namen.

 

1. Viter (Gauthier) de Moeslain
± 1040 – ± 1080
Hij was gehuwd met een onbekende vrouw.
Kinderen:

  • Thibaud II de Dampierre  ± 1070-± 1107 (Volgt 2)
  • Hugues de Dampierre, bisschop van Troyes

2. Thibaud II de Dampierre
Geboren rond 1070 – overleden rond 1107. Zoon van Viter (Gauthier) de Moeslain.
Hij is getrouwd met Isabeau (= Elizabeth) de Montlhéry rond 1100. Dochter van Milo I de Montlhéry en Lithuise (Litause) de Soissons.
Kinderen:

  • Guy I de Dampierre  ± 1100-1151 (Volgt 3)
  • Gautier de Gondrecourt  ± 1107-> 1140

Gwijde I van Dampierre
Geboren in 1105, overleden in 1151.
Hij was een zoon van Theobald II van Dampierre en van Isabella van Monthléry.
Gwijde was burggraaf van Troyes en heer van Dampierre.
Hij was gehuwd met Helvida (1110-1165), dochter van Andreas van Baudémont, en werd de vader van:

  • Anseric
  • Willem I (1130-1161) (Volgt 4)
  • Andreas, bisschop van Châlons-en-Champagne
  • Milo, bisschop van Châlons-en-Champagne
  • Gwijde, bisschop van Châlons-en-Champagne
  • Helvida, gehuwd met Godfried IV van Joinville
  • Agnes, gehuwd met Narjot II van Toucy.

 

4. Willem I van Dampierre
Geboren circa 1135, overleed circa 1161. Zoon van Gwijde I van Dampierre en Helvide de Baudemont.
Hij was gehuwd met Ermengarde van Toucy, een dochter van Itier IV van Toucy, en was de vader van:
Kinderen:

 

  • Gwijde II (Volgt 5a)
  • Milo
  • Isabella (1160-)(Volgt 5b)
  • Helvida, gehuwd met Jan I van Montmirail (1167-)
  • Odette, gehuwd met Jan II van Thorotte.

 

5a. Gwijde II van Dampierre
Geboren in 1155, overleden in 1216. Heer van Dampierre en Saint-Dizier,
Zoon van Willem I van Dampierre en Ermengarde de Toucy.
Hij was connétable (opperbevelhebber) van Champagne,
Hij is op 9 september 1196 getrouwd met Marguerite (Mahaut Mathilde) de Bourbon. Erfdochter van Archambault van Bourbon en zijn vrouw Adelheid van Bourgondië. Door dit huwelijk verkreeg Gwijde de heerlijkheid Bourbon.
Kinderen:

  • Archimbauld VIII (IX) van Dampierre Bourbon  ± 1189 – 1242
  • Willem II van Dampierre  1190 – 1231 (Volgt 6)
  • Marie de Dampierre  1197 – 1236
  • Mathilde (Philippa) van Dampierre  …. – 1223

5b. Elisabeth van Dampierre
Dochter van Willem I, Heer van Dampierre en van Ermengarde van Toucy.
Zij was gehuwd met Godfried I  van Aspremont. Geboren in 1170, overleden op 22 juni 1222. Heer van Aspremont en Dun.
Zoon van Gosbert V  van Aspremont en Ida van Chiny (Zie Graven van Chiny nr. 7b).

Kinderen:

  • Gosbert VI Heer van Aspremont en Dun  1190-1263 (Volgt Heren van Aspremont nr. 5)
  • Elisabeth van Aspremont  1195 – ….
  • Ermengarde van Aspremont  1205 – ….

 

gravin-margaretha-van-constantinopel-en-willem-van-dampierre-afbeelding-uit-flandria-illustrata-1641

Gravin Margaretha van Constantinopel en Willem van Dampierre (afbeelding uit Flandria illustrata, 1641)

6. Willem II van Dampierre (1196 – 3 september 1231), was een zoon van Gwijde II van Dampierre en van Mathilde I van Bourbon. Terwijl zijn oudere broer Gwijde Archimbald heer van Bourbon werd, erfde Willem de heerlijkheid Dampierre en Saint-Dizier en het ambt van connétable van het graafschap Champagne. Hij was van plan om te trouwen met Alice von Zypern, wat hem een aanspraak zou opgeleverd hebben op het graafschap Champagne, maar de paus verleende geen dispensatie voor de te nauwe familieband. Hij trouwde dan maar in 1223 met een andere nicht, Margaretha van Constantinopel (1202-1280), gravin van Vlaanderen en Henegouwen, die gescheiden was van Burchard van Avesnes (1172-1244). Het huwelijk werd kerkrechtelijk niet erkend en pas in 1230, na de geboorte van het derde kind, verkreeg het paar dispensatie en konden hun kinderen gelegitimeerd worden.

De kinderen van Willem II golden als rechtmatige erfgenamen. Ook de kinderen uit het eerste huwelijk van zijn echtgenote maakten later aanspraak op haar erfenis, zodat een hevige opvolgingsstrijd losbrak. Willem overleed nog voordat zijn vrouw in 1244 de graafschappen Vlaanderen en Henegouwen in handen kreeg. Hij werd begraven in de Cisterciënzerabdij van Orchies en in 1257 overgebracht naar de Cistercijnzerabdij van Flines.

Behoudens de weinig waarschijnlijke maar toch altijd mogelijke coïncidentie van eenzelfde voornaam en eenzelfde overlijdensjaar, is hij het die in 1208 (hij was pas twaalf jaar) proost van Sint-Donaas en kanselier van Vlaanderen werd. Functie die hij uitoefende tot aan zijn dood. Hij was niet de enige die een ambt toebedeeld kreeg waarvoor hij noch de leeftijd noch de bagage had, maar zo ging het nu eenmaal wanneer een telg uit een aristocratische familie, vooral uit het regerende vorstenhuis, moest geplaatst worden.

Tijdens de ambtsperiode van Willem laaiden sommige ruzies hoog op. Zo gebeurde het in 1225 dat de bisschop van Doornik het interdict uitsprak over de kanunniken van Sint-Donaas en de deken zelfs in de ban van de kerk sloeg. Maar op het gezag van de abten van de Sint-Andriesabdij en de Eekhoutte-abdij, herriep de proost eigenmachtig deze sancties, buiten medeweten van de bisschop.

In juli 1231 moeten er klachten zijn geweest over de proost. Paus Gregorius IX belastte de proost en de deken van het kapittel van Saint-Omer en de proost van het kapittel van Ariën met de opdracht Willem aan te zetten tot ontslag of minstens een coadjutor te benoemen. De oorkonde vermeldde dat de paus dit deed op verzoek van personen uit de omgeving van de gravin van Vlaanderen (de schoonzus dus van Willem), omdat hij vanwege zijn ouderdom (hij was 34!) niet meer in staat was als proost en als kanselier te functioneren. Veel inspanningen hoefden er niet te worden geleverd, want een paar maanden later overleed Willem.
Hij is op 15 november 1223 getrouwd met Margaretha II gravin van Vlaanderen en van Henegouwen. Dochter van Boudewijn van Constantinopel (Zie Graven van Vlaanderen en Henegouwen nr. 13) en Maria van Champagne (Zie Graven van Blois nr. 9b).
Kinderen:

  • Johanna (-1246), gehuwd met Hugo III van Rethel (-1243) en met Theobald II van Bar (-1291)
  • Willem III van Dampierre (1225-1251), graaf van Vlaanderen
  • Gwijde III van Dampierre (1226-1305) (Volgt 7)
  • Jan I van Dampierre (1230-1258)

 

gwijde-van-dampierre-op-zijn-paard

Gwijde van Dampierre op zijn paard

7. Gwijde van Dampierre
Geboren circa 1226 – Compiègne, 7 maart 1305.
Hij was graaf van Vlaanderen van 1278 tot 1305 en markgraaf van Namen van 1263 tot 1298.

Gwijde was de tweede zoon van Willem II van Dampierre en Margaretha van Constantinopel. Na de dood van zijn oudere broer Willem III van Dampierre, die werd vertrapt door paarden tijdens een toernooi in 1251 in Trazegnies, werd hij de erfopvolger van het graafschap Vlaanderen. In het huis Dampierre is hij in het Frans beter bekend als Guido (III) de Dampierre. Door zijn huwelijk met Mathilde van Béthune (ook Machteld van Béthune en Dendermonde genoemd) in 1246 had hij reeds de heerlijkheden Béthune en Dendermonde verworven.

In de Vlaams-Henegouwse Successieoorlog met zijn halfbroers Jan en Boudewijn van Avesnes leed hij een nederlaag bij de Slag bij Westkapelle op Walcheren (1253). Daarbij liep hij verwondingen aan beide benen op en hinkte hij de rest van zijn leven. Als gevolg van dit verlies werd bij de Vrede van Brussel het graafschap Zeeland toegeëigend door de graven van Holland, hoewel Gwijde van Dampierre dit zou blijven aanvechten.
Hij nam in 1270, aan de zijde van de Franse koning Lodewijk IX, deel aan de Achtste Kruistocht naar Tunis. Gwijde van Namen, een zoon uit zijn tweede huwelijk, zou een belangrijke rol spelen in de Guldensporenslag.
Uit het huwelijk met Mathilde van Béthune  had hij 8 kinderen:
  • Robrecht III van Béthune (1249 – 17 september 1322), graaf van Vlaanderen (1305-1322)
  • Willem van Dendermonde, ook Willem Crèvecoeur genoemd (1248 of 1249-1311)
  • Jan van Vlaanderen (omstreeks 1250 – 14 oktober 1291),bisschop van Metz van 1280 tot 1282, prins-bisschop van Luik van 1282 tot 1291
  • Margaretha van Dampierre (omstreeks 1251 – 3 juli 1283), huwde in augustus 1273 met hertog Jan I van Brabant.
  • Boudewijn (rond 1252-1296)
  • Maria van Dampierre (omstreeks 1253-1297), huwde met Willem V van Gulik in 1266. Na zijn dood, op 17 maart 1278 huwde ze in 1281 met Simon van Château-Villain. Twee zoons uit haar huwelijk met Willem hadden dezelfde voornaam als hun vader en sneuvelden in de strijd tussen Vlaanderen en Frankrijk:
    • Willem van Gulik de Oudere in de Slag bij Bulskamp (1297);
    • Willem van Gulik de Jongere in de Slag bij Pevelenberg (1304).
  • Beatrix van Vlaanderen, (omstreeks 1253 – 23 maart 1296), huwde met graafFloris V van Holland in het jaar 1269.
  • Filips van Chieti (omstreeks 1257 – november 1308), huwde in 1284 met Mathilde van Courtenay, gravin van Chieti. Na haar dood in 1301 huwde hij met Filippa van Milly, regent van Vlaanderen van 1303 tot 1305

Na de dood van zijn vrouw Mathilde (1263) hertrouwde hij in 1265 met Isabella van Luxemburg. Dochter van Hendrik V van Luxemburg (Zie Graven van Luxemburg nr. 8a) en Margaretha van Bar (Zie Graven van Bar nr. 8a).
Door dit verwierf hij het graafschap Namen. Isabella schonk hem elf kinderen, onder meer:

  • Jan I van Namen (1267-1330), markgraaf van Namen (Volgt 8)
  • Beatrix van Dampierre (1272-1307), gehuwd met Hugo II van Châtillon, graaf van Blois-Dunois
  • Gwijde van Namen (1272-1311), heer van Ronse
  • Johanna (-1296), non
  • Margaretha van Dampierre (1272-1331), die in 1282 huwde met Alexander (1263-1283), erfprins van Schotland en in 1286 met Reinoud I van Gelre (1255-1326)
  • Hendrik van Lodi (-1337), die in 1309 huwde met Margaretha, dochter van graaf Diederik VIII van Kleef
  • Filippa van Vlaanderen (?-1306), die met de Engelse troonopvolger Eduard IIzou huwen, maar werd samen met haar vader door koning Filips IV van Frankrijk gevangengenomen en stierf hoogstwaarschijnlijk in gevangenschap.
  • Isabella van Dampierre (1275-1333), in 1307 gehuwd met heer Jan I van Fiennes

wapen-van-jan-i-van-namen

Wapen van Jan I van Dampierre als graaf van Namen

8.  Jan I van Dampierre
Geboren in 1267, overleden op 31 January 1330.
Hij was graaf van Namen van 1305 tot 1330. Hierdoor is hij ook bekend als Jan I van Namen.
Hij was de zoon van Gwijde van Dampierre, graaf van Vlaanderen, markgraaf van Namen, en Isabella van Luxemburg.
Jan trouwde in 1308 in 1e met Margaretha van Clermont (* 1289, † 1309), dochter van Robert van Frankrijk , graaf van Clermont-en-Beauvaisis en Beatrix van Bourgondië , Dame de Bourbon ; Margaret stierf het volgende jaar, het echtpaar had geen kinderen.Hij trouwde 2e in 1309 met Marie van Artesië (* 1291, † 1365), dochter van Filips van Artesië (Volgt Graven van Artesië nr. 3), Heer van Conches-en-Ouche en Blanche van Bretagne. Hun kinderen waren:

  • Johann II., † 1335, graaf van Namen
  • Guido II., † 1336, graaf van Namen
  • Heinrich, † 1333
  • Blanka , † 1363; ∞ Magnus Eriksson , koning van Zweden en Noorwegen , † 1374
  • Filips III., † 1337, graaf van Namen
  • Marie, † 1357 (Volgt 9)
  • Margarete, † 1383 non in Peteghem
  • Willem I, † 1391, graaf van Namen; ∞ I Joanna Henegouwen, † 1350, Gravin van Soissons ( House Avesnes ); ∞ II Catherine van Savoye, † 1388, dochter van Ludwig II. Of Savoy-Vaud, weduwe van Azzo Visconti en Raoul II De Brienne.
  • Robert , † 1391, Seigneur de Beaufort-sur-Meuse et de Renaix, maarschalk van Brabant, in 1369 Ridder van de Kouseband ; ∞ I Isabella van Henegouwen, † 1361, dochter van Willem III, graaf van Holland en Henegouwen ; ∞ II Isabeau de Melun.
  • Ludwig, † 1378-1386, Seigneur de Peteghem et de Bailleul; ∞ 1365 Isabelle de Roucy, † na 1396, Dame de Roucy, erfgename van Robert II. Graaf van Roucy ( House Pierrepont )
  • Elisabeth , † 1382; ∞ 1350 Ruprecht I keurvorst van de Palts , † 1390

9. Marie van Dampierre
Geboren circa 1320, overleden 1353. Dochter van Jan I van Dampierre, graaf van Namen en Marie van Artois.
Zij trouwde 1e met Hendrik II, Graaf van Vianden. Hendrik werd vermoord in  1337 te Famagusta.
Zij hadden twee dochters:

  • Yolande
  • Elisabeth 

Zij trouwde 2e met Theobald van Bar. Heer van Pierrepont. Hij was één van de zes kinderen van Everhard van Bar, heer van Pierrepont en d’Ancerville (zelf zoon van Theobald II van Bar ), en Isabelle van Lotharingen (dochter van Theobald II van Lotharingen ).
Toen Theobald, was overleden (tussen 2 augustus 1353 en 6 juli 1354),  had hij geen legitieme mannelijke erfgenaam, werd  zijn dochter Elisabeth de erfgename van Bar-Pierrepont.

  • Yolande van Bar (1343 – 1410) trouwde vóór 1360 met Eudes VII, Sire de Grancey, Louvois, Pierrepont.
  • Elisabeth (Isabel) van  Bar (1345 -1411.) (Volgt Graven van Bar nr.11)

Terug naar:

Heren en Vrouwen van…

 

handtekening 2016

6 oktober 2016