Heren van IJsselstein

Vervolg van de Heren van Amstel

 

wapen IJsselstein

Het Kasteel IJsselstein ligt in het centrum van de gelijknamige plaats IJsselstein in de provincie Utrecht. Het kasteel werd reeds in 1144 genoemd. Het kasteel werd, met goedkeuring van Jacoba van Beieren, in 1418 gesloopt om in 1427 opnieuw te worden opgebouwd.

De bekendste bewoners van het kasteel stamden uit het geslacht Van Amstel. Zij stichtten vanuit het kasteel omstreeks 1300 de plaats IJsselstein en noemden zich sindsdien Van IJsselstein. Gijsbrecht van IJsselstein kreeg toestemming van de bisschop van Utrecht om in IJsselstein een parochiekerk te bouwen. Deze Sint-Nicolaaskerk werd in 1310 ingewijd door de bisschop van UtrechtGwijde van Avesnes. Onder Gijsbrecht groeide IJsselstein uit van een kasteel met wat boerderijen tot een stad.

In 1297 is het kasteel een jaar lang belegerd geweest en verdedigd door Bertha van Heukelom, de vrouw van Gijsbert van IJsselstein.

Na 1511 verloor het kasteel zijn functie en werd het na gestaag verval vanaf 1700 in 1887 gesloopt. De hoofdtoren (de Looierstoren) is bewaard gebleven. Deze is eigendom van de Staat (Rijksgebouwendienst).

Kasteeltoren in IJsselstein

Kasteeltoren IJsselstein

 

6. Arnoud van Amstel soms ook Arent genoemd (overleden vóór 12 mei 1291) was heer van Benschop, Polsbroek en IJsselstein. Hij wordt ook gezien als de stamvader van het geslacht IJsselstein.
Hij was een zoon van Gijsbrecht III van Amstel (Zie Heren van Amstel nr. 5) en zijn moeder was Bertha van Oegstgeest. Hij wordt voor het eerst genoemd in een document uit 1267 waar hij van het kapittel van Sint-Marie te Utrecht een pacht kreeg over Achtersloot. Zijn broer Gijsbrecht IV van Amstel getuigde hierbij. Tussen 1268 en 1275 stichtte hij een kasteel bij IJsselstein, waaruit hij in 1279 werd verdreven door graaf Floris V van Holland. Hij vluchtte toen naar kasteel Vreeland, een bezit van zijn broer Gijsbrecht, maar moet dit ook overgeven aan Floris V in 1280. Hij werd daarna gevangengenomen en naar Zeeland overgebracht. Op 27 oktober 1285 werd hij met zijn broer weer vrijgelaten na een verzoening met de graaf.

In 1290 komt Arnoud nog voor in oorkondes, maar met enige zekerheid kan worden aangenomen dat hij voor 12 mei 1291 overleden isHij was getrouwd met Johanna van Zuylen.
Zonen:
– Gijsbrecht van IJsselstein (Volgt 7).
– Arnoud van Benschop

7.  Gijsbrecht van Amstel, later Gijsbrecht van IJsselstein (geboren ca.1260? –  overleden 1342 of 1343) was een telg uit het geslacht van Amstel.
Hij was de oudste zoon van Arnoud van Amstel, heer van Benschop en Noord-Polsbroek, heer van IJsselstein en maarschalk van de bisschop van het Sticht Utrecht en Johanna van IJsselstein. Gijsbrecht erfde deze titels van zijn vader. Hij trouwde rond 1280 met Bertha van Heukelom; uit het huwelijk werden zeven kinderen geboren: Arnold, Otto, Herberen, Johan, Willem, Agnes en een (naamloze) dochter. Hij nam de naam Van IJsselstein aan en veranderde het familiewapen, dat later ook het wapen van de stad IJselstein zou worden.

Gijsbrecht van IJsselstein kwam in problemen toen in 1296 enkele edelen Floris V, de graaf van Holland, wilden ontvoeren, maar zich genoodzaakt zagen de graaf te doden. Onder de samenzweerders waren Gijsbrechts oom (de door Joost van den Vondel onsterfelijk gemaakte) Gijsbrecht IV van Amstel en zijn eigen broer Arnold van Benschop; Gijsbrecht werd verdacht van medeplichtigheid. In de verwarring die door de moord was ontstaan, was de strijd tussen Holland en het Sticht opgelaaid, waarbij Gijsbrecht de kant van het Sticht koos. De Hollanders namen hem gevangen en belegerden het kasteel van IJsselstein, dat verdedigd werd door zijn vrouw Bertha. Na een jaar gaf ze zich over aan de belegeraars. Gijsbrecht was al zijn goederen kwijt. Uiteindelijk zouden ze toevallen aan de bisschop van het Sticht, Gwijde van Avesnes, de broer van de nieuwe graaf van Holland, Jan I van Henegouwen

Toen in 1308 Gijsbrechts oudste zoon Arnold trouwde met Maria van Henegouwen, de dochter van Gwijde van Avesnes kreeg Gijsbrecht zijn leengoederen terug. Gijsbrecht kreeg toestemming van de bisschop om in IJsselstein een parochiekerk te bouwen. Deze Sint-Nicolaaskerk werd in 1310 ingewijd. Zo groeide onder Gijsbrechts bestuur IJsselstein uit van een kasteel met wat boerderijen tot een stad. Gijsbrecht overleed in 1342 of 1343 en werd door zijn zoon Arnold opgevolgd als heer van IJsselstein.
Kinderen:
Kinderen:
– Arnold (Volgt 8).
– Otto
– Herberen
– Johan
– Willem
– Agnes
– een dochter

8. Arnold of Arnoud, heer van IJsselstein (Geboren 1304 – overleden 12 februari 1363)
Hij was  van IJsselstein, Stoutenburg en schout van Amersfoort en Eemland.
Hij was een zoon van Gijsbrecht van IJsselstein en Bertha van Heukelom. Vanaf 1312 wordt hij vermeld als ridder. Tussen 1314 en 1325 bekleedde hij diverse functies in het Sticht Utrecht als schout in Amersfoort en Eemland.
In 1344 volgt hij zijn vader op als heer van IJsselstein. Hij wordt hierin erkend door graaf Willem IV van Holland. Hij heeft in 1345/48 en in 1354/57 zitting in de raad van de graaf van Holland, en wenst bij het opkomen van de Hoekse en Kabeljauwse twisten neutraal te blijven.
Arnold had een grote interesse in de geneeskundige wetenschap en liet speciaal een medische bibliotheek inrichten met rustgasthuis te IJsselstein. Arnold was gehuwd met Maria van Avesnes, dochter van bisschop Gwijde van Avesnes (Zie Graven Holland XI-13). Zij kreeg een dochter genaamd Guyote die met Jan I van Egmont huwde. Zij volgden hem op als heer en vrouwe van IJsselstein.
Arnold werd in de Sint Nicolaaskerk te IJsselstein begraven.
Dochter:
– Guyote van IJsselstein (Volgt 9).

9. Guyote van IJsselstein
Geboren 1310 – overleden 1374. Dochter van Arnold van IJsselstein en Gwijde van Avesnes.
Zij was gehuwd met Jan I van Egmont, (geboren vóór 1310 – overleden 28 december 1369)
Hij was heer van Egmont, heer van IJsselstein, baljuw van Kennemerland (1353-1354) en stadhouder van Holland.
Kinderen:

  • Willem van Egmond (Slot Egmond op de Hoef te Egmond-Binnen, 13321410), heer van Zevenhuizen en Zegwaard en schout van Delft, trouwde met Machteld van Hemert (Nederhemert, 1345-)
  • Arend heer van Egmond (ca. 1340-1409), opvolger
  • Jan van Egmond (-1360), was gehuwd met Johanna van Raaphorst
  • Gerrit van Egmond
  • Albrecht van Egmond, kanunnik te Utrecht
  • Beatrix van Egmond, was gehuwd met Gijsbert heer van Vianen (1320-1391
  • Baerte van Egmond, was gehuwd met Gerard I van Culemborg
  • Maria van Egmond (-ca. 1384), trouwde met Philips IV van Wassenaer
  • Catharina van Egmond (Volgt Heren van Egmont nr. 17).
  • Antonia van Egmond, abdis te Den Bosch
  • Elisabeth van Egmond
  • Griete van Egmond.

Kasteel IJsselstein

handtekening 2016