Schoonhoven

 

Schoonhoven in 1652, door J. Blaeu.

Schoonhoven rond 1868, door J. Kuyper. 3300 inwoners.

Schoonhoven is een stad en voormalige gemeente in de gemeente Krimpenerwaard in de Nederlandse provincie Zuid-Holland. De gemeente Schoonhoven telde 11.900 inwoners (1 mei 2014, bron: CBS) en had een oppervlakte van 6,96 km² (waarvan 0,67 km² water). Het was hiermee qua oppervlakte de kleinste gemeente van Nederland. Binnen de voormalige gemeentegrenzen ligt ook de dorpskern van Willige Langerak en een deel van de buurtschap Bovenberg.

Schoonhoven ligt ten noorden van de Lek in de Krimpenerwaard aan de N210, tegen de grens met Utrecht. De historisch strategische ligging op de grens van Holland en het Sticht was bepalend voor de vorm van het stadscentrum.Schoonhoven beschikt over een veerpont voor auto’s en fietsen, hoewel er een oprit is aangelegd voor een brug naar Gelkenes. Schoonhoven is bekend vanwege zijn zilversmeden en zilverindustrie.
De plaats Schoonhoven is ontstaan langs de rivier de Zevender, waarvan de loop nog herkenbaar is in de Lange Weistraat. Er bevond zich een kasteel ter hoogte van het huidige Springerpark.Schoonhoven werd in 1247 voor het eerst genoemd als Sconhouen. Wanneer Schoonhoven stadsrechten heeft verkregen is niet bekend. Wel is bekend dat in het midden der 13e eeuw een burcht werd gesticht door Jan van der Lede.
Jan I van der Lede (1205 – na 1255) was heer van der Lede en Schoonhoven van 1243 tot zijn dood. Hij was een zoon van Floris Herbaren van der Lede en Jacomijn Hugosdochter Botter van Schoonhoven. Jan I erfde de heerlijkheid van der Lede van zijn oudere broer Herbaren II van der Lede, toen deze de heerlijkheid Arkel verkoos als verblijfplaats. Jan komt in een oorkonde van 1247 voor als erfheer van Schoonhoven.In 1280 wordt de heerlijkheid uitgegeven door Floris V van Holland aan Nicolaes Vrijheer van Cats. Een jaar later gaf de bisschop van Utrecht zijn wereldlijke rechten en rechtspraak aan de oostkant van Schoonhoven, in “Lopikerpoort”, eveneens in leen aan Nicolaas van Cats. Hiermee kwam het gehele gebied onder één heer. In hetzelfde document verleende de bisschop Schoonhoven tolvrijdom.Schoonhoven  speelde een rol in de strijd tussen Vlaanderen en Holland aan het begin van de 14e eeuw, omdat de slotvoogd Nicolaas van Cats de Vlaamse kant had gekozen. Willem III van Holland en Witte van Haemstede sloegen in juli 1304 het beleg van Schoonhoven, en verkregen door een list de overgave van de stad. In 1375 en in juli 1518 vonden grote stadsbranden plaats.In 1566 bleef Schoonhoven trouw aan Brussel. Bij de Inname van Schoonhoven op 20 oktober 1572 maakten de Geuzen onder leiding van Lumey zich meester van het stadje. Maar in 1575 was het Beleg van Schoonhoven door Gilles de Berlaymont in dienst van Hertog van Alva, die echter twee jaar later heel Holland gewonnen gaf.Al in de 17de eeuw waren er bekende zilversmeden. Schoonhoven heeft een internationale Zilverschool. De stad staat dan ook bekend als de Zilverstad.Tot 1942 was Schoonhoven het eindpunt van de spoorlijn Gouda-Schoonhoven. Het oorspronkelijke stationsgebouw staat er nog steeds. Het stationsgebied is nu een busstation.Tot en met 31 december 2014 was Schoonhoven onderdeel van de gemeente Schoonhoven. Op 1 januari 2015 is Schoonhoven gefuseerd met de gemeenten Nederlek, Ouderkerk, Vlist en Bergambacht tot de nieuwe gemeente Krimpenerwaard.

Wapen Schoonhoven 1816 – 1932

Het wapen van de Nederlandse gemeente Schoonhoven werd in 1816 (en 1933) vastgesteld door de Hoge Raad van Adel. Het wapen bleef in gebruik tot op 1 januari 2015 de gemeente opging in de nieuw gevormde gemeente Krimpenerwaard.

Het oudst bekende zegel van de stad dateert uit 1323. Op het zegel wordt een burcht met twee torens afgebeeld, met boven de burcht een gevierendeeld wapen met vier leeuwen. Deze burcht zal het door Jan I van der Lede in de 13e eeuw gebouwde kasteel zijn dat voorheen bij Schoonhoven stond. Het wapen is ontleend aan dat van de graven van Holland-Henegouwen. Graaf Willem III van Holland (1287-1337) werd in 1304 graaf van Henegouwen, hij was de eerste die met de vier leeuwen zegelde, twee rode voor Holland en twee zwarte voor Henegouwen. Hij was van 1304 tot 1310 heer van Schoonhoven.

Wapen Schoonhoven 1933 – 2014

In het wapendiploma van 1816 worden de leeuwen in het eerste kwartier en vierde kwartier in het rood weergegeven en de leeuwen in het tweede en derde kwartier in zwart. Op diverse plaatsen, zoals in de 16e-eeuwse glas-in-loodramen van de Sint-Janskerk in Gouda (glas 1, geschonken in 1596 en daarmee de oudst bekende afbeelding van het wapen) en het wapen van Rotterdam staat de zwarte leeuw echter in het eerste en vierde kwartier. De volgorde van de kleuren leidde ook binnen de gemeente geregeld tot discussie. In 1932 besloot het gemeentebestuur van Schoonhoven de kleurvolgorde van de leeuwen om te draaien, sindsdien staat de zwarte leeuw in het gemeentewapen in het eerste kwartier. In 1933 werd deze nieuwe versie van het wapen door de Hoge Raad bevestigd.

 

Bron: Wikipedia – Schoonhoven

Terug naar:

Dorpen en Steden

  facebook        

 

© zaterdag 21 oktober 2017