Alphen aan den Rijn

Alphen in 1793, Nederlandsche Stad- en Dorp- Beschrijver

 

Gemeente Alphen in 1866, door J. Kuijper. 3250 inwoners.

Alphen aan den Rijn is een plaats in de gelijknamige gemeente Alphen aan den Rijn. Alphen aan den Rijn is de hoofdplaats van de gelijknamige gemeente en blijft ook na de fusie met de buurgemeenten Boskoop en Rijnwoude per 1 januari 2014 de grootste plaats in de gemeente. Een inwoner van Alphen aan den Rijn wordt Alphenaar genoemd.

Het gebied bij Alphen aan den Rijn werd 2000 jaar geleden al bewoond. In de Romeinse tijd was de Oude Rijn de hoofdtak van de Rijn. De rivier zette bij overstromingen zand en klei af, waardoor een landschap van oeverwallen en kommen ontstond. In Alphen is dit nog steeds herkenbaar in de naamgeving van de stadsdelen “Hoge zijde” en “Lage zijde”, aan de linker- respectievelijk de rechteroever van de rivier.Op de plek waar zich nu het centrum van Alphen aan den Rijn bevindt stond in Romeinse tijden het castellum Albanianae. De Romeinen bouwden toen ook de eerste brug over de Oude Rijn. Vanaf de regering van de Romeinse keizer Caligula (37 – 41 na Chr.) waren er afdelingen van het Romeinse leger gelegerd. De noordelijke grens van het Romeinse Rijk lag namelijk langs de huidige Oude Rijn, en hier werden dan ook door de Romeinen diverse versterkte legerplaatsen gebouwd. Zo zijn in het dichtbijgelegen dorp Zwammerdam resten van het Romeins castellum Nigrum Pullumgevonden, evenals resten van zes Romeinse platbodems. Al in de Romeinse tijd ontwikkelde zich handel en nijverheid, waardoor Alphen aan den Rijn langzaam uitgroeide tot een belangrijk handelscentrum in de regio. Germaanse aanvallen maakten daar echter in 240 na Chr. een einde aan.Na veel strubbelingen en problemen met overstromingen, vooral in Utrecht en Leiden, werd de Oude Rijn in 1122 bij Wijk bij Duurstede afgedamd. De aftakking die eerst als ‘Lek’ begon werd de hoofdstroom van de rivier. Sindsdien trad de Oude Rijn niet meer buiten zijn oevers. In en na de Middeleeuwen was Alphen een ambachtsheerlijkheid onder de naam Alphen en Rietveld.In de 17e eeuw kwam Alphen verder tot bloei. Het was toen een pleisterplaats voor postrijders en handelsverkeer over land en water. Op gedeelten langs de Oude Rijn is nu nog het jaagpad te zien waarlangs de trekschuiten werden voortgetrokken.De huidige gemeente Alphen aan den Rijn is gevormd in 1918. Toen werden de kleinere gemeenten Alphen, Aarlanderveen en Oudshoorn samengevoegd. In 1964 werd de gemeente uitgebreid met Zwammerdam.

Wapen van Alphen aan den Rijn (1816 – 2014)

Het wapen van Alphen werd op 24 juli 1816 aan de Zuid-Hollandse gemeente Alphen in gebruik bevestigd. Op 1 januari 1918 is de gemeente uitgebreid met Aarlanderveen en Oudshoorn. De nieuwe gemeente kreeg de naam Alphen aan den Rijn. Het wapen van deze nieuwe gemeente werd afgeleid van het wapen van Alphen. Nadat deze gemeente op 1 januari 2014 werd uitgebreid met Boskoop en Rijnwoude is een nieuw wapen verleend. In het nieuwe wapen van Alphen aan den Rijn is de ster uit het wapen van Alphen opgenomen, maar in afwijkende kleuren.

De blazoenering van het wapen luidde als volgt:
“Van zilver, beladen met een achtpuntige star van sabel.” De heraldische kleuren zijn zilver (wit) en sabel (zwart).
Het wapen is het familiewapen van Van Alphen, een tak van het geslacht Van Kralingen die zich omstreeks 1200 Van Alphen ging noemen, naar hun bezittingen aldaar. Het wapen wordt door Bakker in 1801 ook als zodanig voor Alphen beschreven.
Bron: Wikipedia – Alphen aan den Rijn
Voorouders van mij uit Alphen aan den Rijn:
Van Leeuwen (1644) en Capiteijn (1600).
Terug naar: Dorpen en Steden
T  facebook        

© vrijdag 20 oktober 2017